مادر دو بخش است: «ما» و «در» … و قصه یتیمی «ما» از کنار «در» شروع شد

حضرت فاطمه زهرا ( س) دختر گرامی پیامبر اکرم صلی الله و حضرت خدیجه کبری می‌باشند. ایشان همسر امام اول شیعیان حضرت امیرالمومنین و مادر گرامی امام حسن، امام حسین و حضرت زینب کبری هستند و در سال پنجم و در روز ۲۰ جمادی‌الثانی پس از بعثت در شهر مکه به دنیا آمدند و در سن ۱۸ سالگی در مدینه منوره به شهادت رسیدند. به روایتی روز شهادت ایشان ۱۳ جمادی‌الاول سال ۱۱ هجری عنوان شده است و در روایتی دیگر روز سوم جمادی الثانی سال ۱۱ هجری عنوان شده است. در این مقاله ما می‌خواهیم در رابطه با شهادت حضرت زهرا به روایت ۴۵ روز صحبت کنیم. پس لطفاً ما را همراهی بفرمایید.

ماجرای شهادت حضرت زهرا از نظر شیعه
از نظر اهل تشیع، شهادت حضرت فاطمه زهرا به دلیل وجود عمر بن خطاب و همراهانش جلوی خانه ایشان ایجاد شده است. در واقع شیعیان معتقدند در پی بروز برخی از عوامل سیاسی، ابوبکر خلیفه اول به بیعت حضرت علی نیازمند بود تا خلافتش را مستحکم سازد. بنابراین عمر بن خطاب را به درب خانه حضرت علی فرستاد تا از ایشان بیعت بگیرد. عمر نیز تهدید کرد که اگر اهل خانه بیرون نیایند، آنجا را آتش می‌زند. در نهایت نیز با آتش زدن خانه و سقط کردن جنین داخل شکم حضرت فاطمه زهرا( حضرت محسن علیه السلام) ایشان را به شهادت رساندند. در حقیقت شیعیان با استناد به کتاب سلیم بن قیس و اثبات الوصیه و تفسیر عیاشی به این موضوع اعتقاد دارند. از طرفی معتقدند در حدیثی که از امام کاظم نقل شده است، حضرت فاطمه را صدیقه شهیده خطاب نموده‌اند. البته در منابع اهل سنت نیز نقل شده است که ابوبکر در آخرین لحظات عمرش گفته است: ای کاش دستور ورود به خانه فاطمه را نمی‌دادم. برخی از اهل تشیع معتقدند در نامه‌ای که عمر بن خطاب به معاویه نوشته است آمده است که :

زمانی که درب خانه علی را آتش زدم، داخل خانه شدم. فاطمه مانع از ورود من و اصحابم شد و من با تازیانه روی بازوی او زدم که اثرش روی دستش باقی ماند. در این حال بود که صدای ناله‌اش بلند شد و نزدیک بود که دلم نرم شود؛ اما به یاد افرادی افتادم که در جنگ بدر و احد به دست علی کشته شدند. سپس آتش غضبم افروخته‌تر شد و لگدی بر در زدم که از صدمه آن جنین فاطمه سقط شد. سپس فریاد زد: ای رسول خدا بین چگونه با دختر و عزیز دلت رفتار می‌کنند. بعد از آن فریاد زد فضه به یاریم بیا که فرزندم را کشتند. سپس به دیوار تکیه داد. من نیز به داخل خانه شدم و علی را با خود آوردم. فاطمه می‌خواست مانع از بردن علی شود که من با سیلی به صورتش زدم و گوشواره‌اش از گوشش به زمین افتاد.

به طور کلی اهل تشیع معتقدند که حضرت فاطمه به دلیل ضرباتی که عمر بن خطاب و یارانش به وی وارد کرده‌اند، به شهادت رسیده‌اند.

علت شهادت حضرت زهرا از زبان امام صادق
بر اساس بیانات امام صادق علیه السلام، شهادت حضرت فاطمه زهرا صلی الله اینگونه نقل شده است:

ابوبکر قنفذ را نزد حضرت علی فرستاد، ولی حضرت به آنها اجازه ورود نداد. آنها بازگشتند سپس عمر به آنها گفت: مجدداً بروید و اگر اجازه ورود نگرفتید، بدون اجازه داخل خانه شوید. طرفداران ابوبکر و عمر این کار را کردند. اما حضرت فاطمه گفت: به شما اجازه ورود به خانه را نمی‌دهم. مجدداً بازگشتند، عمر عصبانی شد و گفت: ما را با زنان چه کار است. سپس به اطرافیانش دستور داد تا هیزم آورده و آنها را نزد خانه حضرت علی علیه السلام ببرند. وقتی به درب خانه رسیدند عمر گفت: ای علی به خدا قسم باید از خانه خارج شوی و با خلیفه بیعت کنی، وگرنه خودتان و خانه را آتش می‌زنم. حضرت زهرا نیز  فرمودند: عمر از خدا نمی‌ترسی که به خانه من وارد می‌شوی. اما عمر بازنگشت. پس از آن خانه را شعله ور ساخت و درب را فشار داد و حضرت فاطمه در مقابل او آمد. سپس عمر شمشیرش را به پهلوی حضرت زهرا زد و ایشان ناله‌ای از دل سر دادند. بعد از آن عمر با تازیانه بر بازوی حضرت زهرا زد. حضرت زهرا نیز گفتند: یا رسول الله، عمر و ابوبکر با بازماندگانت چه بدرفتاری می‌کنند.

علت شهادت حضرت فاطمه از دیدگاه اهل سنت
دلیل شهادت این بانوی بزرگوار در اهل سنت کمی مبهم اشاره شده است. در واقع برخی از دانشمندان اهل تسنن جهت حفظ موقعیت خلفا، از بازگو کردن این مسئله اجتناب کرده‌اند. برخی از اهل تسنن معتقدند که حضرت فاطمه به صورت طبیعی از دنیا رفته است و برخی دیگر نیز معتقدند مسئله جساراتی که مربوط به عمر بن خطاب نسبت به حضرت فاطمه عنوان شده است، فقط صحبت‌هایی است که شیعه آنها را نقل می‌کند و صحتی ندارد.

زمان شهادت حضرت فاطمه حضرت علی کجا بود؟
بر اساس روایاتی که در اهل تشیع وجود دارد، زمانی که ابوبکر شنید که برخی از صحابه با او بیعت نکرده‌اند( که یکی از مهم‌ترین آنها حضرت علی علیه السلام بود)، افرادی را به خانه حضرت فاطمه و متحسنانی که در آنجا بودند برای بیعت فرستاد. بر اساس نقل قول‌هایی که در این زمینه وجود دارد، در نوبت اول مردانی که در خانه حضرت علی بودند، بعد از تهدید عمر بیرون آمده و بیعت کردند؛ به غیر از حضرت علی که ایشان نیز گفته بود تا زمانی که قرآن را جمع آوری نکنند، از خانه خارج نخواهد شد. بعد از آن مجدداً ابوبکر قنفذ را در دو نوبت به خانه حضرت علی فرستاد و پاسخ منفی شنید. بار چهارم عمر بن خطاب با همراهانش به خانه حضرت علی علیه السلام رفتند و ایشان را نزد ابوبکر بردند؛ چرا که در این دفعه خلیفه و طرفدارانش شدت عمل بیشتری به خرج دادند. در واقع عده زیادی از افراد اعتقاد دارند زمانی که حضرت فاطمه به شهادت رسیدند، حضرت علی آنجا نبودند و پس از بازگشت به خانه با صحنه شهادت حضرت فاطمه مواجه شدند. برخی از افراد نیز این سوال برایشان ایجاد شده است که چرا در هنگام حمله مهاجمان، حضرت علی علیه السلام از همسرشان دفاع و حمایت نکردند و چرا بعد از شهادت ایشان سکوت کردند. در واقع سکوت حضرت علی نیز برای حفظ دین بود و در آن زمان شرایطی برای قیام و… وجود نداشت و اگر ایشان به انتقام ظلمی که بر همسرشان روا شده است برمی‌خیزیدند، قطعاً بسیاری از عزیزانی که دل به امامت و رهبری ایشان بسته بودند، متضرر شده و مشکلاتی جدی برای حکومت اسلامی به وجود می‌آید؛ در نتیجه با وجود اینکه حضرت علی علیه السلام از این موضوع بسیار ناراحت بودند و بارها در روایات مختلف اظهار کرده بودند که بحث شکنجه حضرت زهرا بر من بسیار سخت گذشته است، اما به دلیل صلاح و مصلحت مسلمین اقدامی در این خصوص انجام ندادند.

کلام آخر
ماجرای شهادت حضرت فاطمه زهرا از نظر اهل تشیع و اهل تسنن دارای اختلافاتی با یکدیگر می‌باشد. اهل تشیع معتقدند شهادت ایشان به دلیل ضرباتی که عمر بن خطاب بر جسمشان وارد ساخته است، رخ داده؛ اما اهل تسنن بر این باور نیستند. در این مقاله ما در رابطه با ماجرای شهادت ایشان از نظر امام صادق و از نظر اهل تشیع و اهل تسنن و اینکه زمان شهادت حضرت فاطمه، حضرت علی کجا بودند صحبت کردیم. همچنین شما میتوانید کتیبه های مربوط به ایام فاطمیه را در فروشگاه ما مشاهده بفرمایید.

سوالات متداول
۱_ چرا عمر بن خطاب به خانه حضرت علی علیه السلام حمله کرد؟عمر به دلیل بیعت گرفتن از حضرت علی، با همراهانش به خانه امیرالمومنین حمله کرد و تهدید کرد که آنجا را آتش می‌زند.
۲_ آیا ماجرای کشته شدن طفل داخل شکم حضرت زهرا صحت دارد؟اهل تشیع معتقدند که عمر بن خطاب با ضربه به شکم حضرت فاطمه، جنین ایشان را سقط کرده است؛ اما اهل تسنن بر این موضوع اعتقاد ندارند.
۳_ مدفن حضرت فاطمه زهرا کجاست؟چنانچه در روایات وجود دارد؛ محل تدفین این بانوی مکرمه هنوز شناخته نشده است.